Mechanika umysłu

mamama

Poznańscy kognitywiści – dr Dawid Wiener i dr Maciej Błaszak we współpracy z projektantami z Code Design przygotowali dla firmy VOX  projekt łóżeczka dla niemowląt o nazwie mamama.  Mebel trafi do produkcja w maju, ale już teraz zdobył prestiżową nagrodę Machina Design. Projekt znalazł się także w finale konkursu Best Design Award w kategorii World of Baby Furniture.

Tym, co wyróżnia projekt jest wykorzystanie wiedzy o rozwoju poznawczym dzieci do stworzenia projektu. Przeprowadzono także badania, w których rejestrowano naturalne ruchu niemowląt. Pracy przyświecała  żywa we współczesnej kognitywistyce idea, że początek rozwoju poznawczego leży w aktywnym ruchowym eksplorowaniu otoczenia.Coraz więcej badań w naukach kognitywnych świadczy o tym, że za naszymi zdolnościami poznawania i opisywania świata stoi aktywność ruchowa. Wspomaganie rozwoju sensomotorycznego u najmłodszych było głównym celem tworzonego projektu.  Wielozmysłowe doznania są głównym doświadczeniem zapewnianym przez mamama.

Wiele projektów mebli dla dzieci tworzonych jest raczej z myślą o wartości estetycznej. Dominują w nich pastelowe barwy, które przez niemowlęta są w ogóle nie widziane. Jak można zobaczyć na ilustracji łóżeczko mamama ma żywe, jaskrawe kolory, które ułożone są tak, aby dawać jak największy kontrast. Asumpt do takiego projektu dały badania nad zapamiętywaniem i rozpoznawaniem u najmłodszych. Najlepiej zapamiętywane były właśnie obiekty duże, jaskrawe i wyraźnie odznaczające się od tła.

Badania nad naturalnymi ruchami niemowląt pozwoliły tak skonstruować układ, aby zachęcał do chwytania i bezpiecznego manipulowania.  Poruszanie tymi elementami powoduje również stymulację słuchu berbecia. Wzbogacone, multisensoryczne środowisko rozwija w dziecko chęć eksploracji, a przy okazji powoduje ogromny przyrost neuronów w jego rozwijającym się mózgu. Ta prosta zasada, że należy tworzyć dziecku bogate, interaktywne otoczenie, które sprzyja rozwojowi po raz pierwszy wzięła górę nad projektowaniem mebli  skoncentrowanym na dostarczaniu (głównie rodzicom) doznań estetycznych.

Projekt pokazał również, że wiedza o poznaniu działa na użytek codziennych potrzeb. Jak mówili naukowcy biorący udział w projekcie, dr Wiener i dr Błaszak współpraca z kognitywistami była dla projektantów inspirującym  doświadczeniem, dzięki któremu odkryli np. psychologię ekologiczną J. Gibsona  z jej koncepcją ofert (affordances) do działania zawartych w otoczeniu.

Projekt ten jest również dobrym przykładem współczesnego myślenia w kognitywistyce, że część aktywności umysłu człowieka leży poza biologicznymi granicami jego ciała, w naturalnym i zaprojektowanym środowisku. Myślenie to, wciąż obce klasycznej psychologii przynosi niezwykłe efekty, które czynią otoczenie człowieka prostszym, bezpieczniejszym i rozwijającym.