Mechanika umysłu

WiÄ™kszość zaprezentowanych dotychczas realizacji teorii kognitywistycznych zaczerpnieta byÅ‚a ze źródeÅ‚ zagranicznych. Wszak nauki kognitywne rozwijane sÄ…, szczególnie w Stanach Zjednoczonych od ponad 50 lat. Czas rozejrzeć siÄ™ na rodzimym podwórku. Jak pisaÅ‚em w artykule “Po owocach ich poznacie”, w Polsce nie ma jeszcze magistrów kognitywistyki, ale jest już wiele firm, w których wiedza kognitywistyczna jest szczególnie potrzebna. Poniżej prezentuje profil jednego z takich przedsiÄ™biorstw - firmy Ober Consulting.

Omówienie działalności tej firmy jest interesujące z punktu widzenia obecnych trendów badawczych. Eye-tracking jest coraz powszechniej wykorzystywaną metodą badawczą w usability i neuromarketingu. Pozwala on wnioskować o punktach ogniskowania uwagi na podstawie ruchów oka. Warto pamietać, że pomiar czynności okoruchowej ma szersze zastosowanie, o czym świadczy działalność Ober Consulting. Poznańska firma jest innowacyjnym przedsięwzięciem, którego istotą jest opracowywanie wysokiej jakości sprzętu dla pomiaru ruchów oka, a także tworzenie jego nowych zastosowań (źródło: strona internetowa firmy). Wśród zastosowań wymieniane jest badanie czynnika ludzkiego w lotnictwie wojskowym i cywilnym oraz diagnoza i rehabilitacja schorzeń neurologicznych. Efektem prac firmy są dotychczas:

• JAZZ-novo: urzÄ…dzenie powstaÅ‚e w celu zebrania jak najwiÄ™kszej iloÅ›ci danych o poznawczej interakcji pilota z kokpitem samolotu
• Sakadometr: narzÄ™dzie pozwalajÄ…ce diagnozować zaburzenia oÅ›rodkowego ukÅ‚adu nerwowego w jeszcze przed-objawowym etapie rozwoju schorzenia
• Blink-It: system komunikacji z otoczeniem (poprzez kontrolÄ™ wolicjonalnych mrugnięć) dla osób caÅ‚kowicie sparaliżowanych

Szczegółowy opis oraz specyfikacjÄ™ technicznÄ… można znaleźć na stronie Ober Consulting. UrzÄ…dzenia te powstaÅ‚y na podstawie badaÅ„ prowadzonych przez Instytut Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej PAN. Badania te tworzÄ… teoretyczne zaplecze kognitometrii, zakÅ‚adajÄ…cej, że matematyczna analiza czynnoÅ›ci okoruchowej pozwala na wnioskowanie o zarzÄ…dzaniu uwagÄ…. Odpowiednie wykorzystanie zasobów uwagowych jest podstawÄ… nabywania umiejÄ™tnoÅ›ci i przyswajania wiedzy. StÄ…d też, analizowanie ruchów oka zaprowadziÅ‚o zespół badaczy z IBIB PAN, pod kierunkiem doc. dr hab. inż. Jana Obera do wyprowadzenia wniosków przydatnych w diagnozowaniu i terapii dysleksji. O tym, co Å‚Ä…czy uwagÄ™ pilota sterujÄ…cego samolot i problemy dziecka dyslektycznego można zobaczyć i posÅ‚uchać w cyklu wykÅ‚adów doc. dra hab. inż  Obera prezentowanych w ATVN. PoznaÅ„scy studenci kognitywistyki majÄ… także okazjÄ™ uczestniczyć w kursie “Dyspozycja poznawcza i jej pomiar” oraz seminarium magisterskim prowadzonym przez tego wybitnego naukowca. W ramach zajęć “Komunikacja czÅ‚owiek-komputer” wspomniany Jazz-novo wykorzytywany byÅ‚ w projekcie dotyczÄ…cym uzytecznosci witryn internetowych.

Szereg badań empirycznych nad obserwowalnym przejawem procesów poznawczych prowadzi do zaprojektowania profesjonalnego sprzętu o szerokim zastosowaniu wraz z oprogramowaniem.  Działalność Ober Consulting jest doskonałym przykładem zastosowania nauk kognitywnych.